Verslag: Glasdag 2009

Dagvoorzitter Kasper Klaarenbeek opent de dag. Hij verwelkomt bijna 120 bezoekers.
Klaarenbeek zorgt meteen voor leven in de zaal, want hij vraagt de aanwezigen om naast iemand te gaan zitten die hij of zij nog niet kent. Het is even schuiven, want verschillende glasvezelinitiatieven uit heel het land zijn aanwezig. Nadat iedereen zichzelf aan elkaar heeft voorgesteld, stelt hij dat het bijzonder is dat de verschillende sectoren vandaag aanwezig zijn. Dit zorgt voor toegevoegde waarde, men kan enorm van elkaar leren, aldus Klaarenbeek.

De dagvoorzitter haalt Jurjen de Vries naar voren, directeur van GlasVezel.nu. Hij heeft meteen een primeurs. Hij weet te melden dat de website van Bewonersinitiatief Glasvezel Reeuwijk gelanceerd is. GlasVezel.nu realiseert namelijk gratis websites voor bewonersinitiatieven.

De kijk van de gemeente op glasvezel - Arriën Kuyt (wethouder gemeente Amersfoort)

De wethouder meldt dat de bewoners zelf begonnen met het initiatief. Hij vondt dat leuk, want dat komt zelfs in de bestuurskamers door. Hij benadrukt de energieke bewoners van de VINEX-wijk.

Maar waarom is glasvezel zo belangrijk? Het gaat volgens Kuyt om het verbinden van mensen. Bovendien is het goed voor de economie. Hij kijkt terug, met een vergelijking van de aanleg van spoorwegen. Die waren vroeger net zo belangrijk als de aanleg van glasvezel nu.

De opzet en het vervolgtraject van vraagbundeling - Kees Rovers (Ons Net Nuenen/Close the Gap)

Klaarenbeek noemt Rovers de Godfather van glasvezel. "Mijn drijfveer is geen glas, maar sociale maatschappelijke innovatie," zegt Rovers echter. Het gaat volgens hem om de mensen, niet om de technologie. Hij haalt in zijn keynote onderzoeker Bert Sadowski aan, onderzoeker aan de TU Eindhoven. Rovers is namelijk blij dat onderzoeken van zijn hand het sociale aspect van nieuwe technologieën belichten.

Over het netwerk van OnsNet Nuenen en OnsNet Eindhoven kan Rovers vertellen dat het erg goed loopt. De respons is bij marktonderzoeken meer dan 50 procent, er is een hoge loyaliteit naar het netwerk, de tevredenheid is hoger dan gemiddeld en ook de betrokkenheid is zeer hoog. Maar, zo stelt Rovers, men verlangt naar meer dan enkel triple-play.

De markt faalt daar, stelt Rovers. Er is geen innovatie. Er is zelfs geen enkele gemeente écht actief met bijvoorbeeld e-government.

Nuenen
Rovers legt het succes uit van Nuenen. Hoe het volgens hem zou moeten gaan:

Het businessmodel moet draaien op financiering door de leden. Hij benadrukt dat als je 80 of 90 procent van de bewoners zo ver krijgt voor glasvezel, dat het dan goedkoop is om aan te leggen. Dat kan je voor elkaar krijgen, aldus Rovers, als je de mensen goed benadert. Je moet hun eigen taal praten, dus vooral geen Engels. Vergeet ook vooral de technologie, snelheid maakt niet uit. Het gaat om de mensen. In dat opzicht moet je volgens Rovers ook voor veel lokale diensten zorgen.

Het glasvezelnetwerk en de investeerder - Jan Griffioen (Reggefiber)

Deze presentatie gaat over merk Glashart van Reggefiber. Onder deze naam leggen ze glasvezelnetwerken aan en beheren ze het netwerk. In een filmpje wordt hun motto duidelijk: het verbinden met morgen en het verbinden van de toekomst. Rovers springt in en stelt dat ouderen daar niets aan hebben; voor hun is dat te laat. "Dat is te ver van hun bed." Griffioen antwoordt daarop dat er meerdere manieren mogelijk zijn om het ook voor ouderen aantrekkelijk maken. De vraag is alleen hoe.

Griffioen stelt dat dienstenontwikkeling vanzelf zorgt voor een technologische drive naar snelheid. Glasvezel is de katalysator hierin. Dit is in tegenstelling tot de visie van Rovers, die meer een sociale aanpak hanteert dan een technologische.

Bovendien behandelde Griffioen de status van verschillende glasvezelinitiatieven in Amersfoort. De wijk Vathorst volgt de huizenbouw, elk huis wordt tegelijkertijd met de bouw ervan verbonden. De aanleg in Nieuwland is afgerond.

Speciale aandacht was er voor Kattenbroek; de aanleg start nu. Zij werden na hard werken gefeliciteerd door Reggefiber. SBNA en de initiatiefgroep Kattenbroek op Glasvezel werden in het zonnetje gezet en ontvingen een bloemetje.

In Zielhorst loopt de vraagbundeling nog door. Dat kan misschien nog wel even duren. Wat ook lveel tijd kost is het aansluiten van heel Nederland, de missie van Glashart. "Maar dat kan nog wel 10 tot 15 jaar duren," zegt Griffioen.

Panelinterview van dienstenaanbieders.
In het panel zijn Jasper Henkelman, marketing manager van XMS, Jouko Huismans van Two Minds en Ton Jansen van SBNA aanwezig om vragen te beantwoorden over diensten.

Dagvoorzitter Klaarenbeek vraagt aan allen wat zou er in de samenwerking opgelost moeten worden. Huismans vindt het vooral onduidelijk hoe diensten opgezet kunnen worden. Bij wie moet je aankloppen? Waar te beginnen? Er wordt vooral om de zaken heen gedraaid, gelukkig is daar Kees Rovers.

Rovers zorgde namelijk voor leven in de brouwerij. Hij is van mening dat je innovatie moet stimuleren bij het einde van de keten: bij de mensen die er toe doen. Leraren moeten bijvoorbeeld geen Bosatlassen verplichten, maar moeten de leerlingen laten spelen met Google Earth. Zo creëer je vanzelf vraag naar meer diensten. "Het is onacceptabel dat ouders een Bosatlas moeten kopen!"

Klaarenbeek beschrijft het als een soort spanningsveld: wat kan je forceren en wat niet? Henkelman stelt nog steeds het probleem van geld, digiboards zijn bijvoorbeeld duur. Maar hij benadrukt ook dat ze bij het investeren in een school (met digiboards) de vraag naar glasvezel daardoor stimuleren. Zoals Rovers voor ogen had.

Discussie
De échte discussie barst pas los als een paar mensen uit de zaal het niet eens zijn met het businessmodel van XMS. Zij stellen dat het bedrijf hierdoor niet lang meer kan bestaan. Niet ontoevallig zijn dat andere providers. Het gaat vooral over open netwerken en hoe daar diensten op te plaatsen. Klaarenbeek vraagt hoeveel mensen in de zaal het eens zijn met de kritiek op XMS: de halve zaal steekt de hand op.

Co-creatie sessies
Een belangrijk onderdeel van wat Glasdag wil uitstralen, zijn de co-creatie sessies. Hier komen allerlei spelers uit de glasvezelindustrie bijeen om een nieuwe dienst voor glasvezel te bedenken.

Wat opviel tijdens de sessies Cultuur, Welzijn & Sport en Zorg & Veiligheid was dat er een doodse stilte was. Het was duidelijk dat iedereen, van wethouder tot initiatiefnemer, zijn of haar best deed om met een goed idee voor de dag te komen. Bart Kuiper bijvoorbeeld, van Stichting Glasvezel Wijchen, kwam met zijn groep op het idee voor een virtuele sportschool. "Wij zijn in Wijchen ook bezig met het bedenken van diensten, en zo'n brainstorm is goed voor de ontwikkeling."

Dit beaamt Dannis van der Heiden van Zielhorst op Glasvezel. In zijn groep, Zorg & Veiligheid, schetsten zij een profiel van een fictief persoon, EVA. Door haar wensen bekend te maken hoopten ze tot een nieuwe dienst te komen. "Dit is een goede oefening. We willen het SBNA uiteindelijk zo moeilijk mogelijk maken, want we willen écht met nieuwe diensten komen."

Ook vanuit de gemeente werd er druk meegedacht. De heer van Berkel van de gemeente Leusden ziet de co-creatie sessie als iets anders: "Door deze sessie kan ik bekijken of de samenleving zelf diensten voor glasvezel kan bedenken, of dat de gemeente dat misschien moet faciliteren." Een goed streven dus.

Voor veel bezoekers was het denken over diensten nieuw. Maar tijdens de keynotes werd wel duidelijk dat het iets is om rekening mee te houden. Voor initiatiefnemers van BIGDOG en Soest op Glasvezel was het totaal nieuw. Jan Siem, van St. Annaglas Nijmegen, vond dat ook. "Maar het is de moeite waard te onderzoeken."

Alle hoeken van het land
De bezoekers van Glasdag kwamen uit verschillende hoeken van het land. Marjon van der Steen bijvoorbeeld, één van de initiatiefnemers van het nieuwe Stichting Steenwijk Support, kwam naar Amersfoort om nieuwe dingen te leren. "Over diensten hebben we nog helemaal niet nagedacht. Zo'n dag als deze is daarom erg nuttig." Johan Kousbroek komt namens de gemeenschap in Doesburg inventariseren hoe er een glasvezelinitiatief opgezet kan worden. "Aan de presentatie van Kees Rovers had ik heel veel, de dag is voor mij honderd procent geslaagd." Naast Kousbroek staat Sander Waterval, mede-oprichter van bewonersinitiatief Red Apple Fiber uit Rotterdam. Hij kwam vooral naar Glasdag om zich te oriënteren op de ontwikkelingen in de markt. "Die markt is heel apart," zegt Waterval. "Vooral het creëren van meerwaarde is interessant, in plaats van alleen maar triple-play aan te bieden."